Kuran da Kıssalar Anlatılma Sebepleri

Sponsorlu Bağlantı

Kur’an-ı Kerim de Kıssaların Anlatılma Sebepleri

Kur’an da Kıssalar

Kuran da Kıssalar Anlatılma Sebepleri ile Kur’ân’ın indiriliş gayesi aynıdır. Kurân’ın temelde indiriliş gayesi ne ise, kıssaların da anlatılmasında esas gaye odur.18 Kurân, geçmişe ait tarihî haber örnekleri ve sahneleri, Kurân’ın temel gayesi olan insanları irşat ve tebliğ doğrultusunda muhataplarının ibretlerine sunmustur.Kur’ân, kendisini “hakîm bir kitap” olarak nitelerken, kapsadığı her şeyin bir hikmet ve gaye temeline dayanmış olduğu hakikatini vurgulamaktadır. Zikredilen her hüküm, bahsedilen her hadise, bir arka plan ve hikmetler serisine hakim kılınmıştır. Bu arada kıssalar da elbette ki pek çok hikmet ve gayeler taşıyacaktır

Vahyin karsısında, iman ve küfür taraftarlarının ortaya koydukları tepkiler en yoğun şekilde Kur’ân kıssalarında ele alınmıştır. Bu kıssalarda aynı zamanda ‘islam’ın ana ilkeleri olan Allah’ı, peygamberi ve ahireti tanıtarak yeryüzünde adaleti tahakkuk ettirmek, değişik vesilelerle hep gündeme getirilen temel konular olmuştur. Bu bakımdan kıssaları, Kur’ân’ın tüm gayelerini gerçekleştiren pasajlar olarak değerlendirebiliriz. Çünkü kıssalarda gerçekte yasamış kahramanlar veya temsili olarak anlatılan hadiseler vasıtasıyla Allah’ın vahdaniyeti, dinlerin esastaki birliği, uyarma, müjdeleme, nimetler karsısında şükür veya nankörlükte bulunmak gibi konular gündeme getirilerek, Kur’ân’ın diğer bölümlerinde anlatılan gerçeklerin daha müşahhas hatırlatılması yapılmaktadır.

Kur’ân kıssalarının hedefi peygamberi ve inananları tespit (sakatlandırma); inkar edenleri uyarmadır. Kıssalar, Kur’ân’da tarihsel mahiyeti itibariyle geçmedikleri gibi, onların anlatılma amacı da tarihî olayları anlatmak degildir. Kur’ân’da kıssa, bir hayat hikayesi olmaktan çok, hayatın kendisidir. Anlatım tarzı, hikaye veya tarih üslubu değil, öğüt üslubudur. Amaç tarihî olayları, bir tarih kitabı gibi detayıyla anlatmak degildir.Kur’ân’ın kıssaları hatırlatmasındaki amaç, insanların ibret almasını temin etmektir.24 Dolayısıyla bu kıssalar; nasihat etmek, hatırlatmak ve darbı mesel vermek için anlatılır. Peygambere sebat vermek, kafirleri korkutmak, mü’minleri övmek amacını güder.26 Hedefi örnek alma, hatırlatma, ilzam etme, teselli ve ibret almayı saglamaktır.27 Özellikle bazı kıssalar, insanların ibret dersi almaları için çeşitli surelerde tekrar edilir ama her defasında ayrı bir tazelik ve canlılıkla, sanki o olayı görüyormuşçasına etkili bir anlatım yolu izlenerek insanlara sunulur.

Kıssaların asıl gayesi, ahlâkî ve terbiyevîdir. İnsanlara olaylar kadar hiçbir şey gerçeği gösteremez. Geçmiş milletlerin ilim-cehalet, kuvvet- zaaf, şeref- zillet gibi durumları ve bunların sebepleri iyice incelendiğinde bize de elbette tesir eder. Kurân’da zikredilen tarihî olaylar ve kıssalar, sadece geçmiş olayları mücerret olarak bize öğretmek değil, tarihin derinliklerinde geçirilmiş tecrübelerin ışığından istifade ederek bize hayatın zor ve uzun yolunda yaktığı yeşil ve kırmızı ışıklardır. Bu kıssalar bize geleceğimizi belirleme hususunda önemli işaretler olarak verilmistir.30 Kur’ân, geçmiş dönem olaylarıyla ilgili pek çok örneğe yer verirken, şaşmaz hedefine yönelik muhtelif fonksiyonlar icra etmektedir. Kur’ân, tarihin belli dönemlerinde cereyan etmiş bu olayları sahneye koyarken, ya islediği konuyu örneklendirmekte, ya inananların veya inkarcıların içinde bulundukları durumun veya tarihte sergiledikleri davranışların tarihte yaşanan benzerlerini hatırlatarak onları teselli veya tehdit etmekte, ya çok temel bir ahlak sorununa işaret etmekte, ya da benzer bir amaç gütmektedir. Ama onun gayesi bir çok defa ifade ettiğimiz gibi hiçbir seferinde salt hikayecilik, edebiyat veya tarihî bir olayın tam olarak aktarılması olarak degerlendirilemez. Kur’ân’da kıssaların anlatılma amaçları bir çok müellif tarafından gündeme getirilmiş bir konudur. Farklı lim adamları tarafından yapılan kıssaların amaçları bazı noktalarda paralellik arz ederken, bazı konularda ise birbirinden ayrılmaktadır. Simdi çeşitli ilim adamları tarafından belirtilen kıssaların amaçlarına bir göz atmak yerinde olacaktır. Seyyid Kutup, Kur’ân kıssalarının gayelerini söyle sıralamaktadır.

1-Vahiy ve risalemin ispat edilmesi

2-Tüm dinlerin aynı kaynaktan yani Allah’tan geldiğini haber vermek

3-Semâvî dinlerin esas itibari ile bir olduğunu göstermek

4- Peygamberlerin tebliğ yolları ile kavimlerinin akıbetlerinin birbirine benzediğini bildirmek

5- Hz. ibrahim’e ve İsrailoğullarına indirilen dinler ile Hz. Peygamber’e indirilen din arasındaki ortak esası açıklamak

6- Peygamberlere ve iman edenlere sonunda Allah’ın yardım ederek onları muzaffer kıldığı, yalanlayıcıları mahvettiği belirtilerek, Hz. peygamberi manen güçlendirmek, inkar edenlerin ise kalplerini etkileme amacı gütmek

7- Müjdeleme ve korkutma

8- Allah’ın peygamberlere ve seçkin kullarına lütfettiği nimetlerin açıklanması

9- Seytan’ın aldatma ve ayartmasına karsı insanları uyarmak

10- Allah’ın kudretinin sonsuzluğunu ve her şeye kadir olduğunu açıklamak Sevki Saka ise kıssaların anlatılma amacını su dört şekilde özetler.

1- Kur’ân’ın vahiy mahsulü, Hz. peygamberin de Allah tarafından gönderildiğini ispat.

2- Peygamberi teselli etmek, O’na güç kazandırmak ve davet ettiği kişilerin ruhunda derin bir etki uyandırmak

3- Hz. Nuh zamanından Peygamberimize varıncaya kadar tüm dinlerin esasta bir olduğunu, Yüce Allah tarafından gönderildiğini ve bütün inananların bir ümmet olduğunu belirtmek.

4-İnsanların Seytan’ın kandırmasına karsı uyanık olmalarını saglamak33 Necati Kara da kıssaların gayelerini 9 maddede özetlemiştir. O, Sevki Saka’nın zikrettiği 4 maddeye ilave olarak 5 madde daha zikretmektedir. Bunlar:

5-Bütün peygamberlerin davet metotlarının bir ve kavimlerinin istikballerinin birbirine benzer olduklarını açıklamak

6-ibret dersi vermek

7- Nimeti bildirmek,

8-Allah’ın kudretini göstermek

9- Kulları tehdit etmek  M. Said Simsek, Kur’an- ı Kerim’in kıssaları anlatma gayesini iki baslık altında özetlemiştir. Bunlar:

1-Peygamberi teselli etmek, O’nun irade ve azmini bilemek

2-İnsanları düşündürmek ve Onların ibret almalarını sağlamaktır. Kıssaların anlatılma sebepleri arasında zikredilen semavî dinlerin esasta bir olduğu, peygamberlerin metodu ve kavimlerin akıbetindeki ortak noktalar, iman ve ahlak sahiplerinin daima kurtarıldığı, buna karsın inkar etmekte inat eden toplumların helâk edildiği konumuz açısından özellikle dikkat çeken hususlardır. Bu kıssaların anlatılmasındaki asıl amaç, insanların ders ve ibret alması, peygamber ve iman edenleri teselli ve kafirleri korkutmaktır. Bir çok kıssada da ahlaka çokça vurgu
yapılmaktadır.

Sponsorlu Bağlantı

Makale Hakkında Yorum Yapın!

Bir Cevap Yazın

Makale Hakkında Yapılan Yorumlar

Bu yazıya henüz yorum yapılmamış.